Rolnictwo Profesjonalne - Portal Raport Rolny

Switch to desktop

Wpływ uprawy i nawożenia na ilość i jakość owoców malin

Przy uprawie malin szczególnie zwracamy uwagę na konfigurację terenu, żyzność gleby i poziom wody gruntowej. Przede wszystkim należy unikać tzw. zastoisk mrozowych. Maliny dobrze się rozwijają i plonują na terenach odkrytych, płaskich, płaskowyżach, na lekkich skłonach.


Tereny przewiewne nie tylko są lepsze ze względu na mniejsze ryzyko uszkodzeń przez przymrozki czy mrozy, ale na takich terenach maliny także mniej cierpią od groźnych gospodarczo chorób i szkodników. Nie nadają się pod uprawę malin tereny niskie, zasłonięte, a zwłaszcza tereny noszące charakter zastoisk mrozowych. Warunki klimatyczne jednak sprzyjają uprawie malin na terenie całej Polski. Malina wymaga gleb żyznych, wilgotnych o uregulowanych stosunkach wodnych. Uprawa udaje się również na glebach lżejszych jeśli są w dobrej kulturze, a w okresie dojrzewania owoców zasobne w wodę lub gdy stosowane jest na plantacjach nawadnianie. Nie należy przeznaczać pod uprawę malin gleb bardzo ciężkich, zlewnych, podmokłych, na których stagnuje woda wiosną lub jesienią. Najwyższy dopuszczalny poziom wody gruntowej może osiągnąć wysokość około 70 cm od powierzchni gleby. Odczyn gleby słabo kwaśny  o pH od 5,6 do 6,5, jednak najwyższe plonowanie malin jest w przedziale pH gleby 6,0 a 7,0. Maliny podobnie jak i inne gatunki krzewów jagodowych dobrze rosną i rozwijają się na glebach  próchnicznych.

Przygotowanie gleby
Należy również zwrócić uwagę na przedplon roślin, gdyż dotychczas mniej zwracano na to uwagę. Bardzo dobre pod tym względem, są wszystkie rośliny krzyżowe np. rzepa oleista, gorczyca, rośliny kapustne. Plantację malin zakłada się na okres kilkunastoletni. Chcąc osiągnąć najwyższe plony przy najmniejszym nakładzie pracy ludzkiej, muszą być wykonane wszystkie zabiegi agrotechniczne przed założeniem plantacji. Jedną z najważniejszych czynności przed założeniem plantacji jest całkowite zniszczenie chwastów trwałych. Każde, nawet niewielkie zachwaszczenie pola w czasie zakładania plantacji  podraża i to bardzo koszty pielęgnacji gleby. Przygotowanie gleby pod maliny jest okazją do sprawdzenia zarówno odczynu gleby, zawartości materii organicznej jak i jej zasobności w podstawowe składniki mineralne makro- i mikroelementowe. Wyniki analizy oraz opracowane zalecenia nawozowe pozwolą ustalić dawki nawozowe przed sadzeniem roślin.  

Informuję, że znaczna część gleb znajduje się w stadium wyczerpania na skutek nadmiernej eksploatacji. Pomimo tych ekstremalnych warunków panujących w glebie istnieje możliwość ich  zregenerowania za pomocą Efektywnych Mikroorganizmów. Bakterie fotosyntetyczne, drożdże, bakterie kwasu mlekowego stanowią część szczepów należących do Efektywnych Mikroorganizmów. Jeśli w glebie znajduje się ten zespół drobnoustrojów, jeżeli mają możliwość namnażania się w dostatecznym stopniu to powodują wysoki poziom antyutlenienia. Innymi słowy wzmacniają koncentrację energii. Ich aktywność stymuluje procesy regeneracji intensyfikuje wzrost roślin. Wydzieliny tychże mikroorganizmów zawierają duże ilości składników odżywczych (aminokwasów, witamin, kwasów organicznych), które bardzo korzystnie wpływają  na zdrowotność roślin.   
Dzięki tym właściwościom Efektywnych Mikroorganizmów technologia Efektywnych Mikroelementów umożliwia nie tylko całkowitą rezygnację ze stosowania środków chemicznych i ograniczenia nawozów sztucznych w rolnictwie, czy ogrodnictwie, ale też powoduje lepsze wyniki w plonowaniu roślin.

Nawożenie organiczne
Z nawozów organicznych największe znaczenie marze fermentowany obornik (w dawce około 60 ton na ha), który bardzo dobrze wpływa na plonowanie malin.
Uwaga! W czasie prowadzenia plantacji malin nie poleca się wykładania rzędów roślin obornikiem ze względu na pogarszanie się ich stanu zdrowotnego.
Stosuje się go wyłącznie przed założeniem plantacji, najlepiej pod przedplon i nie później niż cztery tygodnie przed sadzeniem roślin. Nie należy też używać przed sadzeniem obornika słomiastego i świeżego. Na glebach lekkich należy obornik przyorać jak najgłębiej na około 50-60 cm, niszcząc przy tym podeszwę płużną, a na glebach cięższych na głębokości 25-30 cm. Zbyt głębokie przyoranie obornika na glebach cięższych obniża plon owoców. Na glebach lekkich, obornik lub inne nawozy organiczne spełniać będą przez długi czas rolę substancji wiążącej wodę, jednak tylko wówczas, gdy zostaną przyorane głęboko. W czasie przygotowania pola pod maliny powinno się uregulować kwasowość gleby na rok przed sadzeniem lub pod przedplon.

Nawożenie mineralne
Oprócz nawożenia organicznego zaleca się nawożenie mineralne. Jednak nawożenie mineralne powinno być stosowane na podstawie zaleceń z analiz chemicznych gleby. Umożliwi to z  jednej strony uzupełnienie ewentualnych niedoborów poszczególnych składników w glebie, z drugiej zaś strony pozwoli na uniknięcie strat na skutek nawożenia przewyższającego potrzeby pokarmowe roślin.
Dla prawidłowego rozwoju wegetatywnego roślin i utrzymania plantacji w dobrej kondycji, gleby powinny mieć:
•    wysoką zasobność w magnez, mangan, żelazo,
•    średnią zasobność w azot, fosfor, potas, bor, cynk,
•    niską zasobność (w przedziale pH gleby 6,0  a 7,0) w wapń, miedź.
Natomiast dla uzyskania wysokich plonów o dobrej jakości konsumpcyjnej należy uwzględnić w nawożeniu:
•    bardzo wysokie zapotrzebowanie w takie pierwiastki jak: wapń, bor, cynk,
•    wysokie zapotrzebowanie w fosfor,
•    średnie zapotrzebowanie w potas, magnez,
•    niskie  zapotrzebowanie  w  azot,  siarkę,  mangan, żelazo,  miedź i  molibden.
Maliny wykazują największe zapotrzebowanie na składniki pokarmowe w okresie rozwijania się liści, kwitnienia i zawiązywania owoców, dlatego do tych wymagań należy dostosować terminy nawożenia. Nawozy azotowe, które łatwo są przyswajalne stosuje się w dawce 60-100 kg N/ha w dwóch terminach: połowę rocznej dawki daje się w początkowym okresie wegetacji (nie później niż zaraz po zazielenieniu się krzewów), resztę zaś w około 3-4 tygodnie później. Nawozy potasowe wysiewa się na jesieni poczynając od 3-4 roku od założenia plantacji malin po otrzymaniu wyników z chemicznej analizy gleby. Rośliny malin są wrażliwe na nadmiar chlorków, dlatego nie należy stosować soli potasowej, która też bardzo mocno zakwasza glebę, lecz siarczan potasu (K+S).
Nawożenie  potasem,  fosforem i magnezem należy stosować tylko na podstawie wyników otrzymanych z analizy chemicznej gleby. Pokrycie potrzeb pokarmowych malin zależy nie tylko od ilości nawozów, ale także zasobności gleby w makro- i mikroelementy. Powinno się co 3-4 lata pobierać próby gleby celem wykonania analiz i dopiero na ich podstawie ustalać racjonalne nawożenie. Nawozy mineralne wysiewa się równomiernie na powierzchni całej plantacji. Nie można ich sypać bezpośrednio pod krzewy, gdyż grozi to zniszczeniem młodych pędów wyrastających z korzeni i z szyjki korzeniowej, a ponadto może spowodować lokalne zasolenie gleby. Nawozów azotowych nie należy wysiewać, gdy liście roślin są mokre.
Zasobność gleby w składniki pokarmowe zależy od nawożenia. A więc przy racjonalnym nawożeniu malin należy uwzględniać poszczególne elementy:
•    Nawożenie gleby przed założeniem plantacji malin
•    Obserwacje wyglądu i wzrostu roślin malin od wiosny do jesieni oraz ich plonowanie
•    Nawożenie plantacji malin w oparciu o wyniki analizy gleby. Analiza gleby na określenie kategorii agronomicznej gleby, odczynu (pH) gleby, zawartości materii organicznej oraz na makroelementy: (Ca, P, K, Mg, S) i mikroelementy: (B, Fe, Mn, Zn, Cu) wykonują Okręgowe Stacje Chemiczno-Rolnicze.

Dokarmianie dolistne
Dokarmianie dolistne wśród plantatorów malin jest coraz szerzej stosowane i to z dobrymi efektami plonów owoców o dobrej jakości konsumpcyjnej i handlowej. Przypominam, że przy temperaturze gleby poniżej +10oC (a przy fosforze +12oC) system korzeniowy roślin pobiera wodę i składniki mineralne w bardzo niskim procencie. W takich sytuacjach gdy wiosna jest chłodna i przedłużona lub gdy są wiosenne silne opady deszczu, które obniżają temperaturę gleby, należy wykonać oprysk preparatem aktywizującym procesy biochemiczne (np. Tytanit). Pierwiastek tytan - uaktywnia intensywność procesów biochemicznych wzrostu i rozwoju roślin malin. Tytan wpływa na zwiększenie wielocukrów i mikroelementów przez co zmienia się aromat i smak owoców. Jest on bardzo ważnym pierwiastkiem w świecie roślin, szczególnie w niesprzyjających warunkach glebowo-klimatycznych jako aktywizator w/w procesów. Po takich okresach zimowych na roślinach malin pojawiły się również objawy niedoborowe podobnie jak na innych gatunkach roślin sadowniczych. W tej sytuacji należy poprzez opryskiwanie, dokarmianie dolistne wyrównać niedobory makro- i mikroelementowe w roślinie. Objawy te możemy rozpoznać po wizualnej obserwacji roślin na plantacji malin (liści, pędów, kwiatów, owoców), a najlepiej żeby była wykonana analiza gleby  na zasobność makro- i mikroelementów, tak ważnych dla uzyskania dobrych efektów w produkcji owoców malin.
Brak wapnia w owocach malin obniża wartość owoców świeżych, mrożonych i suszonych. Wapń jest składnikiem pokarmowym roślin, przy niedoborze którego występuje słaby wzrost systemu korzeniowego. Niedobór wapnia w owocach może być spowodowany nie tylko zbyt małą zawartością tego składnika w glebie. Producent często świadomie stosuje nadmierne nawożenie azotem, potasem, a niekiedy i magnezem wywołując brak wapnia w owocach. Istnieje więc możliwość bezpośredniego pozakorzeniowego dostarczania tego pierwiastka do owoców w formie dokarmiania dolistnego w czasie wegetacji nawozami zawierającymi  wapń stosując np. WAPNOVIT lub FOSCALVIT bądź Plonochron wapniowy lub Seniphos bądź Stopit lub Chrońoplon Ca.
Przewapnowanie gleby i zbyt wysokie nawożenie fosforem nawet na glebach zasobnych w cynk, może doprowadzić do występowania objawów chorobowych braku cynku w postaci widocznej wiosną drobnolistności. Zapobiec tym objawom można poprzez zastosowanie oprysku dolistnego zawierającym cynk już po ruszeniu wegetacji stosując np. CHELAT Zn 14 lub MIKROVIT Zn 112 bądź CYNKOBOR.
Brak fosforu powoduje, że owoce są mało jędrne, nie odporne na transport, szybko przejrzewają, fermentują. Liście są ciemnozielone i rzadko osadzone na pędzie, później stają się czerwone z nekrotycznymi plamami na brzegach, pędy są krótkie. Po zastosowaniu dokarmiania dolistnego np. FOSTAREM lub FOSCALVITEM bądź ACID PK 30:5 lub PLONOVIT PHOSPHO bądź M AKROVIT PHOSPHO według badań autora owoce były jędrniejsze i brak było gnicia owoców po zbiorach. To wszystko działo się za sprawą fosforu, który dostarcza energii do podziałów komórkowych, powstaje więcej komórek i fosfor (wraz z wapniem) wzmacnia poszczególne komórki i poprawia jakość ściany komórkowej owocu.
Przy niedoborze potasu wzrost rośliny ulega zahamowaniu, pędy są cienkie i zamierają. Na liściach zawsze objawy niedoborowe potasu występują w okresie dojrzewania i zbioru owoców na brzegach liści, liście brązowieją i zasychają. Brak potasu bardzo silnie odbija się na plonowaniu, plon spada. Owoce są drobne, słabo wybarwione. Przez doglebowe nawożenie siarczanem potasu (K+S niemiecki) w optymalnych dawkach wzrasta zawartość kwasów organicznych, wpływa to pozytywnie na tempo dojrzewania, aromat i smak owoców. Jednak zbyt wysokie nawożenie potasem prowadzi do występowania charakterystycznych objawów niedoborowych magnezu na liściach, a owoce są bardzo kwaśne. Najczęściej niedobór potasu spotyka się na glebach lekkich, kwaśnych i słabo przepuszczalnych, gdzie system korzeniowy jest słabo rozwinięty oraz na plantacjach starych, gdzie gleba została wyeksploatowana przez system korzeniowy. Przy objawach niedoborowych potasu na liściach lub na podstawie zeszłorocznych obserwacji na plantacji malin można dostarczyć potas dokarmiając rośliny dolistnie przed kwitnieniem roślin stosując np. Alkalin KB+Si  lub Alkalin K+Si bądź Alkaliny: PK10:20; PK 5:25 lub Plonochron potasowy bądź Plonochron zasadowy lub PLONVIT KALI bądź K- 300 lub MIKROVIT  KALI.
Objawy niedoboru magnezu występują najczęściej na glebach lekkich, piaszczystych, a rzadziej na cięższych. Charakterystycznym objawem niedoboru magnezu jest chloroza międzynerwowa, występująca początkowo na liściach starszych. Częstą również przyczyną występowania objawów niedoborowych magnezu są zbyt wysokie dawki nawozów potasowych. Stosując dolistnie np. MIKROKOMPLEX lub Siarczan magnezowy bądź Plonochron magnezowy zawierający magnez, już przed kwitnieniem roślin, zapobiegamy chlorozom liści.
Brak boru w roślinie objawia się tym, że rośliny wytwarzają mało i małe kwiaty wytwarzając małe owoce. Preparat nawozowy płynny, który był stosowany w badaniach dolistnie przez autora to BORVIT, BORMAX, Bortytan, Bortrac zastosowany w trzech terminach (przed kwitnieniem - na biały pąk, na początku i pod koniec kwitnienia oraz powtórzyć oprysk jeśli jest chłodno i przedłuża się kwitnienie malin) a w malinie powtarzającej opryskujemy do późnej jesieni jeśli nadal jest kwitnienie na plantacji.
Niedobór żelaza w roślinie, szczególnie po wysadzeniu roślin, w pierwszych 2-ch latach jest powodem zahamowania wzrostu (słaby rozwój korzeni i części nadziemnej) i rozwoju malin, a także zmniejszeniem odporności roślin na mróz. Objawy te mogą wystąpić na glebach przewapnowanych, o wysokim odczynie gleby >7,2 (zasadowym), a także wysokiej zawartości fosforu w glebie. Na młodych wierzchołkach pędów, blaszka liściowa staje się jasna, biała i czasem pędy zamierają. Gdy taka sytuacja pojawi się na plantacji, należy wykonać dokarmianie dolistne nawozem zawierającym żelazo np. CHELAT Fe-8, CHELAT Fe – 13, MIKROVIT Fe -75 w fazie zielonego pąka przed kwitnieniem  i powtórzyć po10-14 dniach oraz po kwitnieniu roślin.
W pierwszym okresie po posadzeniu roślin malina wymaga wysokiej zasobności gleby w magnez, żelazo i mangan. Mangan jest składnikiem pokarmowym roślin niezbędnym do prawidłowego rozwoju i plonowania. Wpływa na podwyższenie intensywności oddychania, asymilacji dwutlenku węgla i syntezy węglowodanów. Niedobór manganu objawia się  chlorozą liści między nerwami poczynając od brzegów blaszki liściowej. Blaszka liściowa żółknie i ma wygląd jodełki, a nerwy główne i boczne pozostają zielone. Wzrost roślin jest zahamowany. Objawy te mogą wystąpić na glebach podmokłych, gliniastych słabo przepuszczalnych o wysokim poziomie wody gruntowej i pH gleby > 6,7 - przy wysokiej zawartości wapnia i substancji organicznych. Stosując dolistnie np. CHELAT Mn 13, MIKROVIT Mn -160 zawierający mangan po ruszeniu wegetacji na zielony pąk, możemy zapobiec chlorozom liści jeśli w roku ubiegłym wystąpiły w/w objawy chorobowe na roślinach .
Przewapnowanie gleby i zbyt wysokie nawożenie fosforem nawet na glebach zasobnych w cynk, może doprowadzić do występowania objawów chorobowych braku cynku w postaci widocznej wiosną drobnolistności. Zapobiec tym objawom można poprzez zastosowanie oprysku dolistnego zawierającym cynk tuż po ruszeniu wegetacji i w początkowym stadium zielonego pąka stosując np. CHELAT Zn – 14, MIKROVIT Zn 112 bądź CYNKOBOR Lub Zintrac.
Objawy niedoborów miedzi występują na glebach torfowych, piaszczystych kwaśnych lub silnie zasadowych. Na liściach wierzchołkowych w miesiącu lipcu, sierpniu tworzą się brązowe plamy, a następnie brzegi podwijają się ku górze. Stopniowo zasychają i opadają. Wierzchołek zasycha. Niedobór miedzi zmniejsza również mrozoodporność malin. Jeżeli analiza gleby wykaże duży niedobór tego pierwiastka lub gdy występują objawy niedoborowe w/w na roślinie to należy wykonać oprysk dolistnie stosując np. CHELAT Cu 14 (krystaliczny) lub  MIKROVIT Cu -80.
Uwaga!  Podane nawozy w treści były stosowane w badaniach przez autora.

Dr Bogdan Z. Jarociński
spec. I i II stopnia w zakresie  sadownictwa
MODR Warszawa
Oddział w  Radomiu
email: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi.

Skomentuj

Upewnij się, że pola oznaczone wymagane gwiazdką (*) zostały wypełnione. Kod HTML nie jest dozwolony.

Portal internetowy raportrolny.pl jest własnością Wydawnictwa Agencja Rolna Roman Barszcz. Kopiowanie i dalsze wykorzystywanie zgromadzonych tu treści bez zgody właściciela serwisu jest zabronione

Top Desktop version