Powszechnie wiadomo, że rośliny mają zdolność pobierania składników pokarmowych przez liście i zielone części nadziemne.

Dlatego też dla uzyskania dobrych efektów w produkcji ziemniaków zaleca się stosowanie dokarmiania dolistnego jedno i wieloskładnikowymi nawozami zawierającymi makro-i mikroelementy np. Mikrokomplex lub Siarczan magnezowy, Siarczan magnezowy z wit. C, Mikrovit 1, 2, 3 lub 4 bądź Plonochron fosforowy.
Dotychczas najbardziej rozpowszechnione było dokarmianie dolistne mocznikiem, dlatego, że zasila w azot wtedy, gdy nie mogą go swobodnie pobierać korzenie w okresie suszy wiosennej itp. Na glebach lekkich, ubogich w magnez obserwuje się nekrozy, charakterystyczne objawy niedoboru tego składnika między głównymi nerwami liści. Plantacje ziemniaków należy opryskiwać np. Siarczanem magnezowym lub Mikrokomplexem, bądź Plonochronem fosforowy. Magnez jest stałym składnikiem chlorofilu, a także bierze udział w procesach energetycznych, w syntezie białek i węglowodanów. Natomiast objawy niedoboru np. żelaza występują na glebach o wysokim odczynie gleby, przewapnowanych, a także o wysokiej zawartości fosforu. Przy dużym deficycie żelaza objawy chorobowe stopniowo przenoszą się na liście starsze. Wzrost pędów zostaje zahamowany. Należy wówczas zastosować dokarmianie dolistne stosując np. Chelat żelaza (Mikrovit Fe) lub Chelat żelaza forte.

Dokarmianie dolistne poprawia jakości i wydajności plonu bulw ziemniaka.
W fazie – przed zakryciem międzyrzędzi i po kwitnieniu opryskiwać stosując potas np. Alkalin KB+Si bądź Alkalin K+Si lub Alkalin PK 5:25 bądź Alkalin PK 10:20 względnie Plonochron zasadowy lub Plonochron fosforowy przed zakryciem międzyrzędzi i po 10-14 dniach powtórzyć oprysk, które zapobiegają w ten sposób rozwojowi wszelkich patogenów chorobotwórczych.
Krzem tworzy na powierzchni organów roślinnych warstwę ochronną ograniczającą rozwój chorób grzybowych, wzmacnia strukturę ścian komórkowych oraz wzmacnia syntezę chlorofilu.
Fosfor natomiast należy zastosować dolistnie, od momentu tworzenia pierwszych pędów bocznych i w pełni kwitnienia w postaci np. Fostaru bądź Univitu Acid PK 30:5 lub Plonochroun fosforowy zaś Foscalvitu stosować przed zwarciem międzyrzędzi i po kwitnieniu.
Magnez aplikujemy w kilku powtórzeniach, co 7-14 dni z chwilą pierwszych objawów niedoborowych na liściach stosując np. Mikrokomplex lub Siarczanu magnezowy bądź Plonochron magnezowy.
Wapń stosujemy w postaci np. Wapnovitu lub Stopitu bądź Plonochronu wapniowego, czy Foscalvitu albo Seniphosu w celu prawidłowego wzrostu roślin, a także Mikrovitu 1, 2, 3 lub 4 po 2-3 tygodniach od wzejścia roślin, powtarzając dawkę po 10-14 dniach.
Azot dostarczamy stosując mocznik, który jest najbardziej przydatny do nawożenia doglebowego i dokarmiania dolistnego. Azot w tym nawozie jest w formie amidowej, która jest formą długo działającą, co umożliwia dostęp do tego składnika przez cały okres wegetacji. W niesprzyjających warunkach glebowo-klimatycznych (niskie pH gleby, susza) na plantacjach ziemniaków bardzo dobre efekty daje dolistne stosowanie mocznika wraz z nawozami makro- i mikroelementowymi, ponieważ azot ułatwia wnikanie innych składników mineralnych do wewnątrz liści i pędów roślin.
Bardzo pozytywny jest wpływ Tytanitu na wielkość plonów bulw ziemniaka. Tytanit jako aktywizator procesów fizjologicznych w roślinie jest pierwiastkiem pobudzającym ziemniaki do intensywnego wzrostu. Najbardziej korzystne jest opryskiwanie ziemniaków dwa razy, przy czym pierwszy wykonujemy po wytworzeniu przez rośliny pędów bocznych, a drugi w czasie pełni kwitnienia. W takim systemie oprysków dolistnych, uzyskano dużą zwyżkę plonu, najlepszą dorodność bulw i najwyższą zawartość w nich skrobi.
Zwiększenie liczby oprysków do 4 i 6 pobudziło rośliny również do silnego wzrostu, jednak w większym stopniu łęty, a w mniejszym wzrost bulw, przy czym nie uzyskano tak korzystnych cech jakościowych bulw jak po oprysku dwukrotnym (badania sp. Prof. dr hab. Romana Czuby).
W przypadku dużego deficytu potasowego w glebie (określonego na podstawie chemicznej analizy gleby), należy koniecznie zastosować dokarmianie dolistne potasem stosując z nawozów dolistnych typu „U” np. Alkalin K+Si bądź Alkalin KB+Si lub Plonochron zasadowy, czy Plonochron potasowy albo Chrońplon KP w kilku powtórzeniach, co 7-10 dni. Poprzez stworzenie środowiska zasadowego (na liściach, pędach), nawozy typu „U” niszczą wszelkie stare grzybnie oraz uniemożliwiają rozwój nowych grzybni chorobotwórczych.
Na skutek nadmiernej eksploatacji gleby (monokultura, wysokie nawożenie sztuczne), następuje w niej zachwianie procesów biologicznych i zaczynają przeważać procesy degeneracyjne nad regeneracyjnymi. Degeneracja, czyli siła niszczenia wspiera rozpad, infekcje, powoduje choroby roślin oraz gleby.
Jeżeli życie biologiczne w glebie jest na wysokim poziomie, pozytywna mikroflora o właściwościach regenerujących występuje w przewadze wówczas gleba jest zdrowa, wolna od patogenów chorobotwórczych, wydaje zdrowe plony o wysokiej wartości biologicznej. Zatem kontrola nad procesami regeneracji i degeneracji należy w całości do mikroorganizmów. Obecnie około 90 procent gleb na świecie ma zachwianą naturalną równowagę biologiczną. Znaczna część gleb znajduje się w stadium wyczerpania na skutek nadmiernej eksploatacji. Pomimo tych ekstremalnych warunków panujących w glebie, istnieje możliwość ich zregenerowania za pomocą Efektywnych Mikroorganizmów. Bakterie fotosyntetyczne, drożdże i bakterie kwasu mlekowego stanowią część szczepów należących do EM i jeśli w glebie znajduje się ten zespół drobnoustrojów oraz mają one możliwość namnażania się w dostatecznym stopniu, to powodują wysoki poziom antyutlenienia wzmacniając koncentrację energii. Ich aktywność stymuluje procesy regeneracji i intensyfikuje wzrost roślin. Wydzieliny tychże mikroorganizmów zawierają duże ilości składników odżywczych (aminokwasów, witamin, kwasów organicznych), które bardzo korzystnie wpływają na zdrowotność roślin. Dzięki takim właściwościom tych mikroorganizmów, technologia EM umożliwia nie tylko całkowitą rezygnację ze stosowania środków chemicznych i ograniczenia nawozów sztucznych w rolnictwie, czy ogrodnictwie, ale też powoduje lepsze wyniki w plonowaniu roślin.
Jak wiadomo, gleby różnią się, co do stanu i właściwości, mogą być piaszczyste, gliniaste, bardzo ciężkie lub bardzo lekkie, ale niezależnie od tego, jakie składniki przeważają w glebie, Efektywne Mikroorganizmy, dzięki możliwościom antyutleniającym, mogą skorygowania te nierówności i każdy rodzaj gleby przekształcić w dobrą glebę, przynoszącą obfite plony.
Efektywne Mikroorganizmy stymulują procesy tworzenia antyutleniaczy przy korzeniach roślin, przez co wzrasta ich odporność a korzenie nie gniją i nie obumierają tak łatwo. Dzięki silnym korzeniom rośliny łatwo i skutecznie pobierają wodę i substancje odżywcze z gleby. Zdrowy system korzeniowy jest również barierą dla patogenów chorobotwórczych powodujących odglebowe choroby roślin. Technologia Efektywnych Mikroorganizmów prowadzi do daleko idących korzystnych zmian w rolnictwie i ogrodnictwie, ale jednocześnie w środowisku naturalnym. Dzięki zastosowaniu Efektywnych Mikroorganizmów rolnictwo i ogrodnictwo ma szansę na zdrowe wysokie plony o wysokiej wartości biologicznej i konsumpcyjnej. Technologia ta prowadzi do daleko idących korzystnych zmian w rolnictwie i środowisku naturalnym. Dzięki zastosowaniu Efektywnych Mikroorganizmów rolnictwo ma szansę na zdrowe obfite plony o wysokiej wartości biologicznej. W Polsce Efektywne Mikroorganizmy są produkowane przez licencjonowaną firmę Greenland Technologia EM w Trzciance oraz Krajowym Centrum Mikroorganizmów Probiotics Polska w Bratuszynie. Efektywne Mikroorganizmy są również zalecane do stosowania w hodowli zwierząt i pszczół oraz przeznaczone do spożywania, jako napój dla ludzi.
Informuję Państwa, że na prośbę redakcji Raportu Rolnego postanowiłem podzielić się z Państwem własnymi spostrzeżeniami, uwagami po obserwacjach i badaniach z dokarmianiem dolistnym makro- i mikroelementami oraz Efektywnymi Mikroorganizmami wraz z nawozami typu „U” utrudniającymi rozwój patogenów chorobotwórczych na plantacjach ziemniaków.

Dr Bogdan Z. Jarociński
Spec. I i II stopnia
MODR w  Warszawie
Oddział  w Radomiu