Już po raz drugi firma BASF Crop Protection zaprezentowała swoje rozwiązania na targach Polskie Zboża, które odbyły się w dniach 10-11 czerwca 2010. Wiodącym tematem konferencji były nowe trendy w zwalczaniu chorób grzybowych zbóż i rzepaku.

{rokbox title=|| size=|561 350|}images/stories/art.1346dobrajakosc/1644-1-1.jpg{/rokbox}{rokbox title=|| size=|561 350|}images/stories/art.1346dobrajakosc/1644-1-2.jpg{/rokbox}{rokbox title=|| size=|561 350|}images/stories/art.1346dobrajakosc/1644-1-3.jpg{/rokbox}{rokbox title=|| size=|561 350|}images/stories/art.1346dobrajakosc/1644-1-4.jpg{/rokbox}

Prezentacji firmy dokonał Mathew Bleaken - kierownik Działu Marketingu BASF Crop Protection w Wielkiej Brytanii. Problematykę zwalczania chorób grzybowych zbóż i rzepaku przybliżył uczestnikom doc. dr hab. Marek Korbas, Kierownik Zakładu Mikologii Instytutu Ochrony Roślin w Poznaniu. Kolejny gość z Wielkiej Brytanii, Steve Waterhouse, Manager Działu Technicznego, BASF North Europe, autorytet w zakresie uprawy zbóż przedstawił odpowiedź na pytanie „Jak osiągnąć najwyższe plony pszenicy”. Mathew Bleaken zapoznał uczestników konferencji z profilem firmy, omówił strategię działania i kierunki rozwoju działu BASF Crop Protection, BASF jest firmą bardzo zaangażowaną w opracowywanie nowych rozwiązań w dziedzinie ochrony roślin, testowanie i wprowadzanie na rynek nowych środków. Mathew Bleaken zapewnił, że firma BASF przywiązuje dużą wagę do ochrony roślin i sektora rolnego. Dzięki ośrodkom na całym świecie dział BASF Crop Protection jest firmą globalną i stawiającą czoła niekorzystnym skutkom globalizacji w rolnictwie. BASF podkreśla, że pod hasłem globalizacja kryją się nie tylko korzyści płynące z handlu międzynarodowego, wymiany towarów, technologii i innowacji, ale też mamy do czynienia z globalizacją przenoszenia chorób. Przykład może tu stanowić migracja choroby grzybowej – rdzy soi azjatyckiej. Choroba pojawiła się w Japonii, szybko rozprzestrzeniła na uprawy w innych krajach azjatyckich, następnie dotarła do Afryki, Ameryki Południowej i Północnej, wywierając ogromny wpływ na zmniejszanie plonów soi. Innym przykładem może być szybkie rozprzestrzenianie się czarnej rdzy w pszenicy, która pojawiła się w Afryce, chorobę obserwuje się obecnie w Egipcie. Przysłowiowy „rzut beretem” do Europy. Przedstawiciele BASF podkreślają, jak ważne jest globalne działanie, inwestowanie w nowe technologie i rozwój środków zapobiegających chorobom natychmiast tam, gdzie tylko nowa choroba lub mutacja już znanych patogenów się pojawia. Dr Marek Korbas zapoznał uczestników z głównym tematem konferencji, który jest niezwykle ważny dla naukowców z dziedziny ochrony roślin, ponieważ choroby powodowane rzez grzyby powodują ogromne straty w uprawach na całym świecie. Trendy i kierunki w zwalczaniu chorób grzybowych to nic innego jak połączenie wiedzy o grzybach, genetyki (w tym również badane są geny mające wpływ na odporność rośliny uprawnej), biologii molekularnej czy inżynierii we wspólnym działaniu na rzecz ochrony roślin.
Ważny jest problem związany z identyfikacją czynników chorobotwórczych. Dotyczy to głównie badania nowych źródeł infekcji, nowych zagrożeń dla upraw, stanowiących podstawę wyżywienia w skali globalnej. Marek Korbas na przykładzie nowego zagrożenia dla rzepaku potwierdza zasadność działań wielu dziedzin nauki na rzecz doskonalenia ochrony roślin. Zagrożeniem jest zgnilizna rzepaku. Wydawało się, że zakres chorób dotyczących rzepaku jest nam znany. Jednak po badaniach w Instytucie Ochrony Roślin stwierdzono, że zgnilizna rzepaku jest faktem i jest to nowe zagrożenie. Choroba przypomina wymarzanie rzepaku. Nie jest jednak spowodowana przez czynniki abiotyczne, ale przez grzyby. Dr Korbas podaje kilka praktycznych wskazówek, jak powinny wyglądać wspólne starania naukowców i rolników o doskonalenie ochrony roślin, nie tylko z zastosowaniem środków chemicznych. Trendem rozwoju w ochronie roślin powinno być zwalczanie chorób tzw. pododmianowych.
Wiele chorób wiąże się ze zbyt częstą uprawą zbóż i rzepaku na naszych polach, na to nakładają się krótkie przerwy w uprawie oraz inne błędy w agrotechnice. Ważnym zagadnieniem jest badanie źródeł infekcji, rozprzestrzeniania się patogenów powodujących choroby, czemu mogą sprzyjać zalegające na polach resztki pożniwne, przenoszenie chorób na narzędziach, kołach ciągnika na inne pola. Oprócz stosowania środków ochrony roślin – fungicydów, ważna jest też higiena, mycie naczyń i właściwa organizacja pracy w gospodarstwie. Pole, na którym zauważono daną chorobę, powinno być obsługiwane na końcu, a nie na początku zabiegów agrotechnicznych tak, aby ograniczyć rozprzestrzenianie się patogenów. Dr Korbas dokłada też cegiełkę do krytycznej oceny globalizacji przedstawionej przez Mathew Bleaken’a ostrzegając, że globalizacja i handel światowy, dają tą możliwość, że każdy może przywieźć tony nasion z UE, ale można w ten sposób „wzbogacić” polskie uprawy w czynnik chorobotwórczy, który dotychczas w Polsce nie występował, a pojawił się w krajach o np. cieplejszym klimacie. Rozprzestrzenianie się chorób jest też związane ze zmianami klimatycznymi. Patogeny, które wcześniej nie miały szansy rozwoju w naszych warunkach klimatycznych (przy tym rozkładzie temperatur i wilgotności) mogą obecnie znaleźć gatunki, na których będą się rozwijać. Kolejnym zagrożeniem jest zmienność patogenów – uodparnianie się grzybów chorobotwórczych na substancje aktywne zawarte w środkach ochrony roślin. Od dość dawna występuje tego typu problem w zakresie chorób podstawy źdźbła. Łamliwość podstawy źdźbła wywołują dwa patogeny. Jeden z nich jest odporny na substancje aktywne dotychczas stosowane w zwalczaniu fuzaryjnej zgorzeli podstawy źdźbła i łamliwości podstawy źdźbła. Zwalczanie patogenów występuje w ograniczonym zakresie. Wiedza, którą przekazał na konferencji dr Korbas, jak sam zaznacza, ma na celu uczulenie, że w momencie kiedy fungicyd nie zadziała, może to wynikać nie z nieskuteczności danego środka, ale z faktu, że w niektórych rejonach kraju nastąpiło uodpornienie się grzyba na działanie substancji aktywnych dotychczas stosowanych. Rejony zagrożone nieskutecznością działania danego fungicydu to zazwyczaj te, gdzie przez lata stosowano intensywną ochronę fungicydową. Rolnicy ponoszą niejako odpowiedzialność za fakt, że dana substancja może nie działać. Badanie genomu patogenów, mutacji, nowych substancji aktywnych nie dotyczy bezpośrednio producentów, ale podkreśla ważność szukania innowacji i rozwoju w dziedzinie ochrony roślin. Nauka ma przyczyniać się do unikania niewłaściwych działań ze strony rolników i dbać o wczesne ostrzeganie o nowych zagrożeniach, mutacji zagrożeń istniejących czy nieskuteczności danych substancji aktywnych. Ważne jest doskonalenie metod diagnostycznych. Diagnostyce sprzyjają między innymi dni pola organizowane przez wiele firm, czy targi połączone z wizytą na poletkach doświadczalnych. Dzięki praktycznej wiedzy o danej chorobie, rolnik – uczestnik imprez rolniczych może rozpoznać, jakie zagrożenia występują u niego na polu. Wyzwaniem dla nauki jest obecnie ukierunkowanie działań w zakresie integrowanej ochrony roślin. Każdy z producentów rolnych do roku 2014 będzie musiał udokumentować fakt, że produkuje w tym systemie. Integrowana ochrona roślin to pogłębienie świadomości o zagrożeniach i sposobach działania, polegających na zmniejszeniu występowania grzybów z wykorzystaniem wielu metod ochrony. W skład integrowanej ochrony roślin wchodzą zagadnienia tj.:ochrona agrotechniczna, biologiczna, fizyczna i chemiczna, przy czym metoda chemiczna jest wykorzystywana po zastosowaniu powyższych mniej inwazyjnych metod. Integrowana ochrona roślin będzie doskonaleniem i ukierunkowaniem działań w walce z chorobami zbóż i rzepaku na podstawie wielu informacji, przykładowo rolnik będzie mógł zastosować środek chemiczny pod warunkiem, że została wykorzystana odporność odmiany. Marek Korbas przypomina na koniec, jak ważna przy zwalczaniu grzybów jest wiedza o czasie występowania patogenów, fazie rozwojowej uprawy, kiedy patogen wkracza na pole i zaczyna atakować, uwzględnienie czynników środowiskowych (czy występują czynniki do rozwoju grzybów - ciepło, wilgotno). Spotkanie z naukowcami i przedstawicielami BASF Crop Protection jak zwykle dostarczyło wielu cennych informacji i stało się kolejnym potwierdzeniem intensywnej pracy i ogromnego zaangażowania na rzecz rolnictwa na całym świecie.