![]() |
Rzepak dojrzewa w przeciągu dłuższego okresu czasu. Często się zdarza, że plantacja w czasie zbioru jest nierównomiernie rozwinięta, a łuszczyny rzepaku wykazują różny stopień dojrzałości. Niesie to za sobą niebezpieczeństwo zbyt wysokiej wilgotności zebranych nasion lub też strat z powodu osypywania się nasion z już dojrzałych łuszczyn. |
W celu zapewnienia równomiernego dojrzewania nasion i przygotowania plantacji do zbioru kombajnem można zastosować zabieg tzw. środkami desykacyjnymi. Na rynku środków do ochrony roślin jest spory wybór środków do desykacji.
Desykacja przed zbiorem zbóż jest dość powszechnie znana, jej stosowanie przy podwójnych wzrostach, zachwaszczeniu, ale też i innych utrudnieniach zbiorów przynosi znaczne efekty. Daje możliwość sterowania terminem zbiorów, przyspiesza obsychanie roślin i ułatwia omłot. Zabieg środkiem desykacyjnym powinien zostać wykonany w okresie, kiedy łuszczyny przebarwiają się na żółto, a nasiona zdążyły już zbrunatnieć, ale są jeszcze miękkie. Około 14 dni przed właściwym terminem omłotu aplikuje się środek desykacyjny, powodujący wymuszenie dojrzałości łuszczyn później wykształconych w dolnej części rośliny. Po przeprowadzeniu desykacji następuje redukcja wilgotności masy łodygowej ok.50% co w znacznym stopniu ułatwia proces omłotu rzepaku. O 18% wzrasta wydajność kombajnu podczas omłotu z zastosowaniem desykacji.
Przyczyna tkwi w mniejszym udziale części zielonych i niższej wilgotności. Maszyna łatwiej wciąga desykowane łodygi, podczas gdy w wariancie bez oprysku częściej trzeba liczyć się z powstawaniem zatorów w zespole tnącym. Niewielkie straty w omłocie są efektem lepszego oddzielenia nasion. Także zużycie paliwa dzięki większej sprawności omłotu jest mniejsze prawie o 1 l/t. Przy rosnących cenach oleju napędowego, zużycie paliwa staje się w coraz większym stopniu przedmiotem zainteresowania rolników. Desykacja przed żniwami przyniosła efekt w postaci 3%-owego przyrostu plonów.
Wynika to z mniejszych strat powstających przy osypywaniu się nasion, strat podczas omłotu zielonych gumowatych łuszczyn jak również mniejszych strat podczas wytrząsania i czyszczenia. W latach, w których zauważa się zwiększony udział części zielonych, wskaźniki te mogą być jeszcze znacząco wyższe.
Desykacja rzepaku przed żniwami nie obejdzie się bez szkód. Gdy ciągnik lub samojezdny opryskiwacz na wysokich kołach – wygniata swoje koleiny, pozostawia za sobą pasiaste pole. W górnej części najbardziej dojrzałe łuszczyny pękają pod wpływem bodźców mechanicznych. Wygląda to gorzej, niż jest w rzeczywistości. Na białym śladzie po przejeździe maszyny straty spowodowane osypywaniem się nasion wynoszą około 11%. Szkody, które nie rzucają się tak bardzo w oczy, ale mimo to również są wysokie, to te powstające w wyniku przejazdu. Rośliny rzepaku tworzą gęsto spleciony dywan i kierowca nie zawsze dokładnie trafia w tor przejazdu. Rośliny są wtedy rozjeżdżane. Straty wynoszą przeciętnie około 16%. Prawdopodobnie można je znacząco obniżyć uważnie prowadząc pojazd.
W okresie żniw koleiny po przejeździepowodują problemy przy podbieraniu przez zespół tnący, ponieważ właśnie rośliny wielkopowierzchniowe gną się podczas przejazdu maszyny aplikującej środek chemiczny. Straty spowodowane przejazdem, osypywaniem się nasion i rozjechanymi roślinami wynoszą w pasie kolein około 30%. W przypadku pasa roboczego o szerokości 18 m straty te relatywnie spadają do około 3%, zaś w przypadku pasa o szerokości 36 m do 1,6%.
Desykację należy stosować tylko w przypadku silnego zachwaszczenia plantacji lub jeżeli rośliny ponownie wypuszczają pędy. Najlepszą porą do przeprowadzenia desykacji są wczesne godziny ranne, kiedy wilgotność powietrza i roślin jest większa a łuszczyny rzepaku pozostają sprężyste i można w ten sposób ograniczyć straty spowodowane przez przejazdy ciągnikami.
Zdecydowaną zaletą desykacji rzepaku jest świadome sterowanie terminem zbiorów. Szczególnie przy intensywnej uprawie gatunków roślin o późniejszym i nierównomiernym procesie dojrzewania powstaje spiętrzenie prac polowych przy pszenicy, a tym samym zagrożenie jej zbiorów. Każdy dzień przyspieszenia żniw dzięki ukierunkowanemu dojrzewaniu daje 0,5%-owy
spadek łącznych strat przy wszystkich uprawach obrabianych w następnej kolejności.
Do plusów desykacji należy zaliczyć także:
- Mniejsze różnice jakościowe zebranego surowca
- Czystość zebranego surowca
– desykacja prowadzi także do zniszczenia chwastów
- Surowiec po omłocie cechuje się bardziej wyrównanym, niższym poziomem wilgotności
- Wyrównanie dojrzewania roślin na polu co eliminuje skutki zmienności glebowej
- Zmniejszenie liczby zielonych, niedojrzałych liści, łuszczyn i części łodyg w zebranej masie
- Mniejsze wtórne zachwaszczenie uprawy
